Andrea oculos ad Zoltán sublevavit.
Vir ibi stabat, ad limen ianuae innixus, cum vultu superbus et dominoso — vultu illo iam multis annis viderat.
Sed aliquid in eo iam mutatum erat — quasi in anima eius columna recta, inflexibilis, creverit.
— Non, Zoltán — inquit leniter, sed firme.
— Nemo me expellit; nusquam abibo.
Vir derisus submurmuravit:
— Andi, noli me ridere. Crederne vere illum parvum advocatum te tutaturum? Omnia documenta ad me pertinent.
Ego vincam. Tu remanebis sine asperno. Itaque bene sarcina. Iam sunt qui interesant — celerem venditionem cupiunt.
Andrea mirata est quantopere tranquilla stare posset.
— Interessantes, dicis? — paulum accessit. — Quod mirum est: hodie accepi epistolam a banco.
Zoltán contremuit.
— Qualis epistola? — iracunde intendit.
Andrea plicum tendit. Vir rapuit, pervolsit oculis… atque palluit.
Illud quod heri parvum ac contemnendum videbatur, hodie factum est telum — contra eum.
— Hoc… quid est? — voce elevata interrogavit.
— Hoc? — Andrea manus iunxit.
— Argumentum est quod mutuum domus post nuptias composuimus — nos utraque. Ego solum singulis mensibus dedi. Tua signatura in documentis fulget.
Vir avertere caput coepit, quasi tempus quaereret. Andrea primum vidit in oculis eius confusum.
— Bene, — murmuravit — sive documenta sive non, domus mea est. Eam vendam.
— Sine consensu meo? — Andrea ad eum propius porrexit. — Deinde hoc iudici explicabis.
Zoltán iracunde arrisit dentibus:
— Aliquis te excitavit. Bene scis: te sustentavi! Domum tenebas, et ex stipendio tuo magistri nihil sufficiebat… Ego te sustentavi, satisne?…
Stomachus Andreae contractus est. Quotiens illa verba audierat! Tamen hoc tempore risus leviter ad labra eius venit.
— Ex tuis nummis? — humiliter quaesivit.
— Et quomodo Réka vivebat? Ex quo eius vestes, medicamenta, scholae instrumenta erant? Renovationes nostrae? Sumptus habitationis?
Praemia mea e schola — quo abiit?…
Zoltán frontem corrugavit, sed tacuit.
— Unum adhuc — Andrea duos chartas e saccello suo eduxit.
— Chirographa (cčeckek) inveni. Solutiones.
Copiam contractus, in quo clare legitur: mutuum post nuptias capta est. Et tu ipse subscripsisti.
Zoltán gradum attulit, quasi caesum haberet.
— Voluistine ea condere? — fremuit.
— Non — Andrea veraciter respondit. — Domum meam solum volebam. Domum — et honestam vitam ibi egi. Dispar quam… quidam homines.
Labia viri tremebant, sed vox ex ore non erat. Andrea transiit iuxta eum, nec oculos ad illius intendit.
— Abi, Zoltán. Debeo me ad causam praeparare.
— Paenitebit te — sibilavit.
— Fortasse — humeros levavit — sed certe minus quam si te permittens nos ex hac domo expelleres.
Zoltán ianuam violenter clausit, ut fenestrae concuterentur.
Per duo hebdomades ante judicium, Andrea in aestu flammanti vixit. Contractus, probationes colligebat; ex arquivis banci contractus originalis ipotecarius emergit, cum data clara — tres annos post nuptias. Praeterea solutiones erant, suae singulis mensibus subscriptiones.
Réka omni vespera eam vocabat:
— Mater, sinas me redire domum! Pater… scis qualis!
— Noli venire — sussurravit Andrea. — Disce. Haec pugna mea est.
Sed interdum ipsa fugere cupiebat: valis sumere, in tramen ascendere, evanescere. At deinde ad picturas antiquas in pariete aspiciebat, ad lineas graphite in cubiculo puellae — quibus per annos altitudo Rékae mensa erat — et intellexit: haec non est solum domus.
Vita mea.
Historia mea.
HABITATIO mea.
Dies iudicii in lugubre Lunae mane evigilavit.
Andrea hora quinta experrecta est, quamquam horologium ad horam septimam statutum erat. Te admodum insipidum biberat, librum lego tentavit — sed litterae confluebant.
Extra aedificium, Gábor eam expectabat.
— Quiesce — dixit, manum in umerum eius ponens. — Chartae validissimae sunt. Non poterit negare.
Andrea luserat deorsum. Zoltán ad introitum stabat, telephonium tangens; iuxta eum mater eius circumibat. “Hoc modo facta es,” cogitavit.
In foris iudicii Zoltán confidenter videbatur. Advocatus eius — vestitu pretioso, horologio sumptuoso — iam se victorioso putabat.
— Apartamentum est proprium nomine Zoltánii — clamitavit. — Emptum ante matrimonium; ideo solum in eius nomine figitur.
Andrea pugnos suos comprimebat. Gábor quietus surrexit.
— Domus honorabilis curiae — dixit, fasciculum ante iudicem ponens.
— Mutuum tres annos post nuptias initum est. Rea, Andrea, suam partem singulis mensibus solvit. Documenta producta hoc probant.
Advocatus Zoltánii anxie chartas perlegerunt.
— Haec… falsae esse possunt! — exclamavit.
— Tum rogo ut periti iudicium iubeatur — proposuit Gábor.
Iudex annuit.
— Peritia iudicabitur. Ex signis et datis in documentis, nullo modo adhuc suspicionem credibilitatis datis.
Zoltán irrupit:
— Mendax! Neminem centesimum solvi!
Andrea tum primum eum vere tranquille aspexit.
— Solvi, Zoltán. Semper. Solum tu numquam hoc magni habuisti.
Vir non respondit.
Peritatio per unum hebdomadam duravit. Andrea inquieta passim ambulabat; sed noctu vox Rékae eam semper ad domum reduxit:
— Mater, superba sum de te. Nescis quantum.
In die sententiae finalis, Andrea non iam tremens. Sciebat: totum quod potuit perfecit. Reliqua non in ipsa pendeant.
Iudex relationem peritiae legit:
— Documenta vera sunt. Mutuum revera post nuptias datum est. Solviones Andreae comprobatae sunt.
Zoltán palluit.
— Ex hoc — pergit iudex — apartamentum censetur bonum commune. Utraque pars aequam ius habet.
Andrea oculos clausit. Denique — finem.
Deinde iudex addidit:
— Tamen, ob dolosam partem rei pârâti, omissionem alteri coniugi indicandi, atque conatum apartamentum vendendi sine consensu, domus ad partem actoris, Andream, tribuenda est.
Domini Zoltán modicam compensationem pecuniariam pro parte sua licebit petere.
— Quid?! — exsiluit Zoltán. — Esto iustum? Illa nihil valet!
— Sede! — iudex objurgavit.
Andrea vix corpus sensisset. Solum sedebat et terram intuens.
— Ergo… domus mea est? — sussurravit ad Gábor.
— Tua est — advocatus risit. — Vicisti.
Post judicium Zoltán ad illam accessit.
— Tu… omnia perdidisti — sibilavit. — Novam vitam volebam!
Andrea lente oculos sustulit.
— Non bellum volebam. Tantum me defendere. Et Rékâm protegere. Quod tu perdidisti — non ego.
Vir iracunde se avertit atque egressus est.
Iam sero, Andrea in conclavi sedebat, parietes intuens qui subito iterum sui videbantur. Velut lapis ingens de corde eius revolutus esset.
Telephonium cantitavit. Réka.
— Mater! Quid accidit? Totam diem attendere non potui!
Andrea risit — primo post multos menses vere.
— Mea filia… domi sumus. Hic nemo nos expellere potest.
Ex altera parte laetitia clamor auditus est.
Andrea oculos clausit. Vicit. Non quia pugnam volebat. Sed quia tandem sibi permisit vitam suam defendere.
Et haec erat vera lorica eius.